Dziecko doczytuje zdanie do kropki, a na pytanie o bohatera odpowiada: „Nie wiem”. Zanim dołożysz kolejną czytankę, sprawdź, co je zatrzymało: odczytanie wyrazów, ich znaczenie czy samo pytanie.
Czytanie ze zrozumieniem w klasie 1 możesz ćwiczyć już na jednym zdaniu. Wybierz z poniższych propozycji zadanie odpowiednie dla swoich dzieci.
NA NAJBLIŻSZĄ LEKCJĘ
Jedno zdanie. Jedno pytanie. Powrót do tekstu.
Poproś dziecko, żeby pokazało fragment, który pomógł mu odpowiedzieć. Na początek odpowiedź ustna lub wskazanie wyrazu wystarczy.
Najpierw dobierz tekst do dziecka
Przed rozdaniem karty sprawdź:
- Czy uczeń zna użyte litery i dwuznaki?
- Czy odczyta wyrazy bez pomocy w każdym z nich?
- Czy rozumie słowa potrzebne do odpowiedzi?
- Czy na dziś wystarczy jedno zdanie, czy może już krótka historyjka?
Napis „klasa 1” nie oznacza, że każdy pierwszak odczyta kartę samodzielnie w październiku. Jeśli długo składa wyrazy, przydadzą się zabawy w układanie wyrazów z rozsypanych liter. Potem wróćcie do zdania z wyrazem, który już zna.
Równolegle czytaj dzieciom opowiadania, wiersze i teksty o świecie. Mogą rozmawiać o bohaterach i przewidywać wydarzenia, zanim samodzielnie przeczytają całą stronę.
6 ćwiczeń na czytanie ze zrozumieniem
Wybierz jedno lub dwa. Do pierwszego wystarczy zdanie zapisane na tablicy.
Jedno zdanie i jedna informacja
To kot Oli.
Poproś: „Przeczytaj zdanie. Powiedz, czyj to kot. Wskaż wyraz, który ci o tym mówi”.
Przeczytaj i wykonaj polecenie
Połóż klocek na książce.
- Przygotuj książkę i klocek.
- Uczeń czyta polecenie i układa przedmiot.
- Zmień „na” na „obok”. Poproś o przeczytanie nowego polecenia i przesunięcie klocka.
Jeśli wynik się nie zgadza, sprawdź rozumienie słowa „obok” i odczytanie zmienionego fragmentu. W parze daj każdemu osobną kolej na czytanie.
Krótki tekst z pytaniami
Ola zbiera kasztany w parku. Wkłada je do koszyka. W domu daje jeden kasztan bratu.
Najpierw dziecko czyta całość. Potem zadaj po jednym pytaniu i pozwól wracać do zdań.
- Gdzie Ola zbiera kasztany?
- Do czego je wkłada?
- Komu daje jeden kasztan?
Jak pokazać szukanie odpowiedzi?
Gdzie Ola zbiera kasztany?
„Ola zbiera kasztany w parku”.
W parku.
Powiedz głośno: „Szukam miejsca. W pierwszym zdaniu widzę słowa «w parku»”. Następnej informacji poszukajcie razem, a przy kolejnym pytaniu oddaj inicjatywę uczniowi.
Co było najpierw?
Wróć do historyjki o Oli. Przygotuj trzy kartoniki z zapisami czynności lub ich rysunkami:
Polecenie: „Przeczytaj tekst ponownie. Ułóż kartoniki od pierwszego wydarzenia do ostatniego. Opowiedz, co robiła Ola”.
Prawda, nieprawda czy brak informacji?
Po ponownym przeczytaniu historyjki o Oli podaj zdania do oceny:
- Ola zbiera kasztany w parku.
- Ola wkłada kasztany do plecaka.
- Brat Oli ma na imię Adam.
Przy każdym dziecko wybiera: prawda, nieprawda albo nie ma informacji. Poproś też o wskazanie podstawy odpowiedzi.
Wniosek z tekstu
Na dworze pada deszcz. Lena wychodzi z domu. Otwiera parasol.
Zapytaj: „Po co Lena otworzyła parasol? Co w tekście pomogło ci odpowiedzieć?”.
Teraz zapytaj o kolor parasola. O nim tekst nic nie mówi, więc „Nie wiemy” jest właściwą odpowiedzią.
Jeśli chcecie wymyślić dalszy ciąg, nazwij tę część dopowiadaniem własnej historii. Więcej pomysłów na rozmowę znajdziesz we wpisie Sztuka zadawania pytań – klucz do zaangażowania ucznia.
Plan na 10–15 minut
To propozycja organizacji krótkiego fragmentu lekcji. Gdy potrzeba więcej czasu, ogranicz liczbę pytań.
-
Przygotuj
Wyjaśnij niezrozumiałe słowo, bez zdradzania odpowiedzi.
-
Przeczytajcie
Daj czas na tekst. W małej grupie posłuchaj odczytywania wybranego zdania.
-
Pokaż sposób
Jednej informacji szukasz ty, następnej szukacie wspólnie.
-
Oddaj zadanie
Uczeń odpowiada na kolejne pytanie i pokazuje fragment tekstu.
-
Zanotuj
Zapisz, komu pomogło ponowne czytanie, a kto potrzebował innego wsparcia.
Jedna historyjka, różny zakres pomocy
Dopiero łączy wyrazy
Przeczytaj z dzieckiem jedno zdanie. Poproś o wskazanie informacji.
Czyta krótki tekst
Daj całą historyjkę. Pozwól szukać odpowiedzi w zdaniach.
Kończy wcześniej
Niech ułoży własne pytanie i wskaże odpowiedź. Pomóż w zapisie, jeśli trzeba.
Dobieraj pomoc na podstawie dzisiejszej pracy. Tekst przyrodniczy może wymagać objaśnienia słów, choć opowiadanie o zabawie uczeń rozumiał bez wsparcia.
Karty pracy: co sprawdzić przed drukiem?
- Czy zapis jest czytelny, a tekst odpowiedni dla ucznia?
- Czy odpowiedzi można znaleźć lub uzasadnić na podstawie czytanki?
- Czy obrazek nie zdradza wszystkich odpowiedzi?
- Czy na zapis dziecka zostawiono dość miejsca?
Gotowe krótkie teksty do regularnej pracy
Czytanie ze zrozumieniem – klasy 1–3 (3 PDF)
W każdym z trzech poziomów jest 20 arkuszy A4 i klucz odpowiedzi. Wybrany arkusz przecinasz na dwie karty.
Przed rozdaniem sprawdź poznane litery. Na dziś możesz wybrać jedno pytanie, odpowiedź ustną albo pokazanie właściwego zdania.
